महाराष्ट्रातील वीज मागणी वाढली; ग्रामीण भागात लोडशेडिंग का? जाणून घ्या आकडेवारी

 महाराष्ट्रातील वीज मागणी वाढली; ग्रामीण भागात कृषी फिडरच्या वेळापत्रकामुळे वीजपुरवठ्यावर परिणाम

विशेष प्रतिनिधी / विश्वनाथ जगदाळे 

मुंबई : महाराष्ट्रात विजेची मागणी सध्या उच्च पातळीवर असून, महावितरणच्या उपलब्ध ताज्या आकडेवारीनुसार 2026 मध्ये राज्यातील वीज मागणीने 27 हजार मेगावॅटचा टप्पा ओलांडला आहे. दुसरीकडे ग्रामीण भागात कृषी फिडरवरील वीजपुरवठा, तांत्रिक मर्यादा आणि नियोजित वेळापत्रकामुळे काही भागांत वीजपुरवठा खंडित किंवा वेळेनुसार होत असल्याचे चित्र आहे.

महावितरणच्या अधिकृत आकडेवारीनुसार 28 एप्रिल 2026 रोजी 27,367 मेगावॅट इतकी या आर्थिक वर्षातील आतापर्यंतची सर्वाधिक मागणी नोंदवण्यात आली. ऑगस्ट महिन्यातही मागणी 24,720 मेगावॅटपर्यंत पोहोचली होती. 6 ऑगस्ट रोजी ऑगस्ट महिन्यातील सर्वाधिक मागणी 24,720 MW नोंदली गेली.

24 हजार मेगावॅटपेक्षा अधिक मागणी

महावितरणच्या 12 ऑगस्ट 2026 च्या नोंदीनुसार वीज मागणी 24,225 MW होती. त्याच दिवशी दिवसातील पीक मागणी 21,328 MW तर सकाळची पीक मागणी 24,225 MW नोंदवण्यात आली.

वीज मागणीचा प्रकार| मागणी

12 ऑगस्ट 2026 रोजी मागणी| 24,225 MW

ऑगस्ट 2026 मधील कमाल मागणी| 24,720 MW

2026 मधील आतापर्यंतची कमाल मागणी| 27,367 MW

12 ऑगस्ट रोजी दिवसाची पीक मागणी| 21,328 MW

महावितरणच्या अधिकृत संकेतस्थळावर या आकडेवारीची नोंद करण्यात आली आहे.

ग्रामीण भागात वीजपुरवठ्याची परिस्थिती काय?

ग्रामीण भागातील वीजपुरवठ्याकडे पाहताना राज्यस्तरीय वीजटंचाई आणि कृषी फिडरवरील नियोजित वीजपुरवठा यामध्ये फरक करणे महत्त्वाचे आहे.

महावितरणने कृषी ग्राहकांसाठी Ag Load Management (AgLM) फिडरची स्वतंत्र व्यवस्था केली आहे. कंपनीच्या माहितीनुसार कृषी फिडर हे एकूण फिडरच्या सुमारे 40 टक्के आहेत आणि त्यांच्याद्वारे कृषी क्षेत्राला किमान 8 तासांचा दर्जेदार वीजपुरवठा देण्याचे उद्दिष्ट आहे.

मात्र ज्या उपकेंद्रांवर दिवसा वीजपुरवठा देण्यासाठी तांत्रिक अडचणी आहेत, अशा AgLM फिडरसाठी महावितरण स्वतंत्र वेळापत्रक प्रसिद्ध करते. ऑगस्ट 2026 साठी अशा फिडरचा 3-फेज वीजपुरवठा वेळापत्रक 31 जुलै 2026 रोजी प्रसिद्ध करण्यात आले होते.

म्हणजे ग्रामीण भागात लोडशेडिंग का?

ग्रामीण भागातील वीज खंडित होण्यामागे केवळ वीज निर्मिती कमी पडणे हे एकमेव कारण नसते. कृषी फिडरचे वेळापत्रक, स्थानिक वितरण यंत्रणेवरील तांत्रिक मर्यादा, देखभाल-दुरुस्तीची कामे आणि स्थानिक पातळीवरील भार यांचाही वीजपुरवठ्यावर परिणाम होतो.

महावितरणकडे फिडरनिहाय साप्ताहिक आउटेज आणि पुरवठ्याच्या तासांची आकडेवारी उपलब्ध आहे. जुलै 2026 साठी विभागनिहाय Non-AG फिडरवरील आउटेज आणि प्रतिफिडर प्रतिदिन पुरवठ्याचे तासही महावितरणने प्रसिद्ध केले आहेत.

मागणी वाढत असताना पुरवठ्याचे व्यवस्थापन महत्त्वाचे

2026 मध्ये वीज मागणीने 27,367 MWचा उच्चांक गाठला आहे. त्यामुळे उन्हाळ्यात किंवा मागणी वाढणाऱ्या कालावधीत वितरण यंत्रणेवर मोठा ताण येतो. मात्र उपलब्ध अधिकृत आकडेवारीच्या आधारे संपूर्ण महाराष्ट्रात सध्या मोठ्या प्रमाणावर वीजटंचाईमुळेच लोडशेडिंग सुरू आहे, असा सरसकट निष्कर्ष काढता येत नाही.

विशेषतः ग्रामीण भागातील कृषी वीजपुरवठा हा स्वतंत्र फिडर आणि वेळापत्रकावर मोठ्या प्रमाणात अवलंबून आहे.

महाराष्ट्रातील महत्त्वाचे वीज आकडे

27,367 MW — 2026 मधील आतापर्यंतची सर्वाधिक मागणी

24,720 MW — ऑगस्ट 2026 मधील सर्वाधिक मागणी

24,225 MW — 12 ऑगस्ट 2026 रोजी नोंदलेली मागणी

40% — एकूण फिडरपैकी कृषी फिडरचा महावितरणने दिलेला वाटा

8 तास — कृषी फिडरसाठी किमान दर्जेदार वीजपुरवठ्याचे कंपनीचे उद्दिष्ट

निष्कर्ष

महाराष्ट्रातील वीज मागणी सध्या उच्च पातळीवर आहे. 2026 मध्ये 27,367 MWचा विक्रम नोंदवला गेल्याने विजेची वाढती गरज स्पष्ट होते. मात्र ग्रामीण भागातील प्रत्येक वीजकपात ही राज्यात वीज उपलब्ध नसल्यामुळेच होत आहे, असे म्हणणे योग्य ठरणार नाही. कृषी फिडरचे नियोजन, तांत्रिक अडचणी आणि स्थानिक वितरण व्यवस्थेतील बिघाड यांचाही त्यामध्ये मोठा वाटा असू शकतो.

ग्रामीण भागातील प्रत्यक्ष परिस्थिती समजून घेण्यासाठी फिडरनिहाय पुरवठ्याचे तास आणि आउटेजची आकडेवारी अधिक महत्त्वाची ठरते.

स्रोत : महाराष्ट्र राज्य विद्युत वितरण कंपनी मर्यादित (महावितरण)